Katarzyna Lassak „Helios”
Embedded Files
Premiera płyty: Katarzyna Lassak. Korzenie i inspiracje (Roots and Inspirations)
Katarzyna Lassak – skrzypaczka, absolwentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina (2020), gdzie z wyróżnieniem obroniła pracę doktorską (2022). Studiowała w klasie skrzypiec prof. Janusza Wawrowskiego i prof. Agaty Szymczewskiej. Dokonała pierwszego nagrania zapomnianego II Koncertu skrzypcowego „Góralskiego” Jana A. Maklakiewicza z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, w Studiu Koncertowym im. Witolda Lutosławskiego. Pochodzi z Zakopanego, z rodziny góralskiej o wielopokoleniowych tradycjach muzycznych, jest prymistką Muzyki Rodziny Lassaków „Heliosów”. Koncertując, często zestawia swoją interpretację muzyki klasycznej inspirowanej folklorem z tradycyjnym wykonaniem muzyki podhalańskiej.
Występowała jako solistka z orkiestrami symfonicznymi Filharmonii w Szczecinie, Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy, Filharmonii Świętokrzyskiej w Kielcach, Filharmonii Zielonogórskiej, Filharmonii Gorzowskiej, Filharmonii „Sinfonia Baltica” w Słupsku oraz z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, a także z orkiestrą kameralną Warsaw Players, Tatrzańską Orkiestrą Klimatyczną i Atom String Quartet. Współpracowała z takimi dyrygentami, jak Michał Klauza, Łukasz Borowicz, Paweł Kapuła, Przemysław Fiugajski, Norbert Twórczyński, Agnieszka Kreiner i Michał Krężlewski. Występowała na międzynarodowych festiwalach muzycznych – są wśród nich Festiwal Smyczkowy „Mistrzowie polskiej wiolinistyki”, „Emanacje”, „Gaude Mater”, „Muzyczne Przestrzenie”, „Ogrody Muzyczne” i Festiwal im. Piotra Janowskiego. Zagrała recitale m.in. w Teatrze Muzycznym ROMA, Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma”, czy w Pałacu Prezydenckim.
Jest laureatką wielu konkursów. W wieku 18 lat wygrała Konkurs Wokalny „Pamiętajmy o Osieckiej”. W ostatnim czasie zdobyła 10 pierwszych miejsc w konkursach ogólnopolskich i międzynarodowych, w tym: Grand Prix „Sabałowe Gęśle” dla najlepszego instrumentalisty na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich i Nagrodę honorową „Dziadońcyn Smycek”. Była stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W 2023 r. nadano jej honorowy tytuł Wierchowej Orlicy.
W 2025 roku ukazała się płyta „Korzenie i Inspiracje” (wydana przez Chopin University Press), która przedstawia zarówno światową premierę fonograficzną II Koncertu skrzypcowego „Góralskiego” Jana Adama Maklakiewicza, który Katarzyna Lassak nagrała jako solistka z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie pod batutą Pawła Kapuły, jak i nagrania ludowych źródeł koncertu skrzypcowego, czyli tradycyjnych „nut” podhalańskich w jej wykonaniu jako prymistki wspólnie z rodzinną kapelą góralską – Muzyką Rodziny Lassaków „Heliosów” z Zakopanego.
„Katarzyna Lassak to, pochodząca z rodziny góralskiej o wspaniałych tradycjach muzycznych, inteligentna i uzdolniona skrzypaczka. W błyskotliwy sposób łączy swoje tradycje ludowe, umiejętności wiolinistyczne i zdolności wokalne”.
dr hab. Janusz Wawrowski, prof. UMFC
NOWOŚĆ:
PREMIERA PŁYTY
KATARZYNA LASSAK. KORZENIE I INSPIRACJE
(ROOTS AND INSPIRATIONS)
Korzenie i inspiracje to niezwykły album, który w oryginalny i wzruszający sposób łączy świat muzyki klasycznej z autentyczną tradycją podhalańską. W centrum nagrania znajduje się II Koncert skrzypcowy „Góralski” Jana Adama Maklakiewicza – dzieło zainspirowane bezpośrednio folklorem Skalnego Podhala, z którym kompozytor zetknął się osobiście w 1952 roku podczas konkursu kapel góralskich w Zakopanem. Prezentowane nagranie jest światową premierą fonograficzną tego koncertu.
Wirtuozowską partię solową wykonuje Katarzyna Lassak – znakomita skrzypaczka wykształcona akademicko, a zarazem prymistka wielopokoleniowej Muzyki Rodziny Lassaków „Heliosów” z Zakopanego. To właśnie jej muzyczna „dwujęzyczność” – umiejętność poruszania się zarówno w świecie muzyki klasycznej, jak i tradycyjnej – nadaje interpretacji koncertu wyjątkową autentyczność i głębię.
Drugą część albumu wypełniają nagrania tradycyjnych „nut” góralskich – od marszów, przez nuty uozwodne, wierchowe, po zbójnickie – wykonywane przez Muzykę Rodziny Lassaków w tradycyjnym czteroosobowym składzie. Unikatowe brzmienia piszczałek, złóbcoków, dzwonków pasterskich oraz archiwalne nagrania dziadka i pradziadka artystki stanowią żywe źródło inspiracji, które odbija się echem w kompozycji Maklakiewicza.
Album nagrany z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie pod batutą Pawła Kapuły to nie tylko hołd złożony polskiej tradycji ludowej i twórczości Maklakiewicza, lecz także osobista opowieść Katarzyny Lassak o tożsamości, dziedzictwie i muzycznej pasji przekazywanej z pokolenia na pokolenie.
To płyta, która zachwyca autentyzmem, głębią kulturową i artystycznym kunsztem.
~ Chopin University Press
Data wydania płyty: 7 listopada 2025.
Data premiery w serwisach streamingowych: 14 listopada 2025.
Robert Morawski, W kulturalny sposób, 2026
Między Podhalem a salą koncertową. O „Korzeniach i inspiracjach” Katarzyny Lassak
Album Korzenie i inspiracje Katarzyny Lassak stanowi przedsięwzięcie o wyraźnie zarysowanym pomyśle: jest próbą twórczego pojednania tradycji podhalańskiej z idiomem muzyki artystycznej pierwszej połowy XX wieku, a zarazem osobistą deklaracją estetyczną skrzypaczki, która swoją tożsamość artystyczną buduje na połączeniu „korzeni” rodzinnych i regionalnych z „inspiracjami” wyniesionymi z akademickiego wykształcenia i praktyki estradowej. Program płyty został pomyślany nie jako prosty zbiór utworów, lecz jako dramaturgicznie spójna opowieść – od formy koncertowej o dużym ciężarze gatunkowym, przez kompozycje kameralne i stylizacje, po żywą, źródłową muzykę kapeli Lassaków „Heliosów”.
II Koncert skrzypcowy Jana Adama Maklakiewicza – centrum dramaturgiczne
Trzon albumu stanowi II Koncert skrzypcowy Jana Adama Maklakiewicza – utwór niesłusznie marginalizowany w recepcji polskiej literatury skrzypcowej. Lassak wydobywa z tej partytury jej podwójny idiom: z jednej strony zakorzenienie w neoklasycyzującym porządku formalnym, z drugiej – subtelne nawiązania do polskiej melodyki ludowej, przefiltrowanej przez język muzyczny kompozytora.
Interpretacja solistki akcentuje śpiewność tematu głównego części pierwszej, prowadzonego szeroką, nasyconą frazą, o wyraźnie modelowanej dynamice wewnętrznej. Lassak unika efekciarskiej wirtuozerii; figuracje pasażowe buduje z klarownością artykulacyjną i dbałością o równowagę między rejestrami. W kadencjach słychać jej dojrzałość techniczną – dźwięk pozostaje skupiony, nie traci nośności nawet w wysokich pozycjach.
Część wolna ujawnia szczególne predyspozycje skrzypaczki do prowadzenia linii kantylenowej. Długie łuki frazowe, subtelne vibrato o kontrolowanej amplitudzie oraz oszczędne, lecz znaczące rubata nadają tej części charakter intymnej medytacji. W finale natomiast Lassak wydobywa taneczny nerw partytury, podkreślając rytmiczną sprężystość i lekkość motywiki, nie tracąc przy tym elegancji stylu.
Z perspektywy muzykologicznej istotne jest, że wykonanie nie traktuje koncertu Maklakiewicza jako egzotycznej ciekawostki repertuarowej, lecz jako pełnoprawne ogniwo polskiej tradycji koncertowej. Lassak – absolwentka akademii muzycznej, laureatka konkursów i pedagożka – wnosi do tej interpretacji zarówno warsztatową dyscyplinę, jak i wyczucie idiomu narodowego.
Kapela Lassaków „Heliosi” – źródło i żywioł
Szczególne miejsce w programie albumu zajmują nagrania kapeli Lassaków „Heliosów” – rodzinnego zespołu, który od pokoleń pielęgnuje podhalańską tradycję wykonawczą. Włączenie tych utworów do albumu nie ma charakteru dodatku folklorystycznego; stanowi raczej klucz interpretacyjny do całości.
Kapela prezentuje repertuar w jego pierwotnej, użytkowej postaci – z charakterystyczną, surową artykulacją, ostrzejszym atakiem smyczka, specyficzną intonacją wynikającą z lokalnej praktyki oraz wyraźnie zaznaczoną funkcją rytmiczną basów. W zestawieniu z koncertem Maklakiewicza słuchacz może prześledzić drogę, jaką motywy i idiomy ludowe przebyły, wchodząc w obręb muzyki artystycznej.
Lassak – występując tu jako jedna z członkiń rodzinnej formacji – pokazuje inne oblicze swojej muzykalności. Rezygnuje z „akademickiej” homogenizacji brzmienia na rzecz większej ekspresyjnej bezpośredniości. Ornamenty wykonywane są swobodniej, z większą improwizacyjną lekkością; rytm bywa minimalnie „ciągnięty” lub „popychany”, zgodnie z praktyką wykonawczą regionu. To nie rekonstrukcja folkloru, lecz jego żywa kontynuacja.
Walory fonograficzne i redakcyjne
Na uwagę zasługuje staranna redakcja bookletu, który nie tylko przedstawia koncepcję programu, ale też osadza go w szerszym kontekście historycznym i rodzinnym. Teksty mają charakter refleksyjny, unikają publicystycznej emfazy, a jednocześnie wprowadzają słuchacza w ideę projektu.
Realizacja dźwiękowa zachowuje równowagę między klarownością a naturalnością brzmienia. Skrzypce brzmią selektywnie, z odpowiednią ilością powietrza wokół dźwięku, co pozwala docenić niuanse artykulacyjne. W nagraniach kapeli udało się uchwycić energię wspólnego muzykowania bez nadmiernej studyjnej sterylizacji.
Podsumowanie
Korzenie i inspiracje to album przemyślany zarówno pod względem repertuarowym, jak i ideowym. Katarzyna Lassak proponuje narrację, w której muzyka artystyczna i ludowa nie stoją wobec siebie w opozycji, lecz tworzą kontinuum. II Koncert skrzypcowy Maklakiewicza zyskuje w tym kontekście nowe światło – jako ogniwo łączące tradycję z nowoczesnością. Utwory uzupełniające pogłębiają tę perspektywę, a obecność kapeli Lassaków „Heliosów” nadaje projektowi wymiar autentycznego świadectwa.
W efekcie otrzymujemy płytę, która nie jest jedynie dokumentem wykonawczym, lecz także głosem w dyskusji o miejscu folkloru w kulturze wysokiej. Lassak przekonuje, że „korzenie” nie są balastem, lecz źródłem twórczej energii – a „inspiracje” nie oznaczają zerwania z tradycją, lecz jej świadome przetworzenie.
6 lutego 2026 | Bydgoszcz | Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego
Katarzyna Lassak – skrzypce
Łukasz Borowicz – dyrygent
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej
Grażyna Bacewicz – III Koncert skrzypcowy
Aktualności:
Katarzyna Lassak realizuje projekt, pt.: Echa Tatr: Skrzypcowym szlakiem Karłowicza (w 150. rocznicę urodzin kompozytora). Koncert skrzypcowy i jego „życie koncertowe” w Zakopanem.
Projekt ma na celu promocję twórczości Mieczysława Karłowicza i jego Koncertu skrzypcowego wśród szerszej publiczności, poprzez nagranie i udostępnienie online filmu na ten temat. W filmie skrzypaczka, Zakopianka – Katarzyna Lassak: przybliżyła w prelekcji postać Karłowicza, odwiedzając symboliczne miejsca w Zakopanem i w Tatrach, wiążące się z nim; nagrała fragmenty partii skrzypcowej Koncertu w swoim wykonaniu; zarejestrowała rozmowy z wirtuozami, którzy ten utwór wykonywali, nagrywali, ze szczególnym skupieniem na wykonaniach tego dzieła w Zakopanem.
Katarzyna Lassak o nowym, debiutanckim albumie w Radiowej Dwójce (audycja „Źródła”). Cała audycja dostępna do odsłuchania na stronie:
https://www.polskieradio.pl/8/478/Artykul/3614600,korzenie-i-inspiracje-katarzyny-lassak
Rozmowa o płycie - Radio Kraków (audycja „Pejzaże regionalne”):
https://www.radiokrakow.pl/audycje/pejzaze-regionalne-audycja-z-dn-2311-2025-r/
Relacje:
Relacja z koncertu 23.02.2024 w Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
RADIO SZCZECIN: https://radioszczecin.pl/172,9379,rodzina-lassakow-heliosow-i-orkiestra-pod-batuta
Rodzina Lassaków „Heliosów” z Zakopanego i Maestro Łukasz Borowicz
Katarzyna Lassak – skrzypce
Łukasz Borowicz – dyrygent
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii w Szczecinie
Program.pdfRelacja z koncertu w Filharmonii Pomorskiej im. I. J. Paderewskiego w Bydgoszczy (5 listopada 2023)
Katarzyna Lassak była gościem audycji „Źródła” w Radiowej Dwójce. Cała audycja dostępna do odsłuchania na stronie:
Katarzyna Lassak odebrała doktorat z wyróżnieniem na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
22 lutego 2023, Święto Uczelni
fot. Mateusz Żaboklicki
Relacja z koncertu „Inspiracje kompozytorów folklorem góralskim”. Zakopane, 27 sierpnia 2022 r.
Wykonawcy:
Katarzyna Lassak – skrzypce
Michał Klauza – dyrygent
Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie
Muzyka Rodziny Lassaków „Heliosów” z Zakopanego
Recenzje w czasopiśmie „Ruch Muzyczny”
Recenzja w „Ruchu Muzycznym” z koncertu finałowego 30. Festiwalu Smyczkowego „Mistrzowie polskiej wiolinistyki” w Filharmonii Zielonogórskiej im. Tadeusza Bairda (19.11.2021).
[…] Kolejny był neoklasyczny i ludowo nacechowany II Koncert „Góralski” Jana Adama Maklakiewicza. To dzieło z roku 1952 roku, wykonywane sporadycznie, zostało przywrócone publiczności za sprawą młodej skrzypaczki Katarzyny Lassak (absolwentki UMFC), rodowitej góralki z Zakopanego. Na początek wykonała wraz z siostrą i koncertmistrzem FZ nutę ozwodną zakopiańską, co było świetnym wprowadzeniem do kompozycji Maklakiewicza, w której owa nuta jest cytowana i twórczo opracowana. Koncert doczekał się swego idealnego wykonawcy – skrzypaczki rozumiejącej muzykę źródeł oraz jej artystyczne przekomponowania. Należy się spodziewać, że utwór zyska nowe życie koncertowe.
– Barbara Literska
Recenzja w „Ruchu Muzycznym” z koncertu finałwowego Festiwalu „Świętokrzyskie Dni Muzyki” w Filharmonii w Kielcach (23-24.11.2023).
Piękne, mądre i fascynujące
Idea prezentowania polskich kompozycji, nigdy wcześniej w Kielcach niewykonywanych, po raz 31 doczekała się realizacji. Taka misja przyświeca Świętokrzyskim Dniom Muzyki.
[...] W prawdziwie wielkim stylu utrzymany był także finałowy koncert symfoniczny.
Kolejny punkt programu stanowił II Koncert skrzypcowy „Góralski” Jana Adama Maklakiewicza. Dzieło pochodzi z 1952 roku i utrzymane jest w stylistyce neoklasycznej z bardzo wyraźnymi nawiązaniami do folkloru góralskiego, operuje językiem tonalno-modalnym. Kompozytor już na samym początku cytuje nutę ozwodną zakopiańską, którą następnie poddaje pracy motywicznej. To kawał porządnej symfoniki, z ciekawymi harmoniami i wyraźnym naciskiem na metrorytmikę. Dominuje w nim taneczność, choć kompozytor nie unika też bardziej nastrojowych i refleksyjnych melodii (pierwszy temat drugiej części, środkowy temat finału). Koncert był utworem w zasadzie zapomnianym do czasu, gdy zainteresowała się nim Katarzyna Lassak – młoda skrzypaczka, Góralka, która uczyniła go tematem swoich prac dyplomowych oraz włączyła do repertuaru, a także dokonała nagrania płytowego. Już sama powierzchowność artystki pozwoliła przypuszczać, że będziemy mieli do czynienia z wykonaniem autentycznym. Lassak zaprezentowała się w stroju tradycyjnym i... w towarzystwie rodziców: Haliny Maciata-Lassak i Tomasza Lassaka oraz siostry Anny Lassak. Czworo muzykantów wykonało oryginalną ozwodną zakopiańską, co stanowiło doskonałe preludium do Koncertu.
Jak w interpretacji skrzypaczki zabrzmiało dzieło Maklakiewicza? Przede wszystkim prawdziwie.
Artystka z pełną świadomością ukazywała obecne w kompozycji nawiązania do ludowości, grała z ogromnym zaangażowaniem. Nie obyło się bez bisów – na estradzie znów pojawiła się rodzina z Zakopanego. Grający na tradycyjnych instrumentach podhalańskich muzycy, byli też bohaterami poprzedniego wieczoru.
– Łukasz Kaczmarek
Google Sites
Report abuse